18-65 Yaş arasında, ağırlığı 50 kg üzerinde,
önemli bir sağlık sorunu olmayan kan merkezine kan vermek için
geldiğinde yapılan muayenede sağlığı uygun olduğu tespit edilen
ve hemoglobin ölçümü normal olan herkes en sık 2 ay aralıklarla
kan bağışında bulunabilir.
KAN BAĞIŞI İÇİN AŞAĞIDAKİ ŞARTLAR GÖZ
ÖNÜNE ALINMAKTADIR
(NewYork Blood Center “Criteria
For An Acceptable Donation”dan kısmen alıntı yapılmıştır)
1.
Kendinizi iyi ve sağlıklı
hissediyor musunuz?
Kan bağışı öncesinde iyi dinlenmiş ve uykusuz
olmamanız tercih edilir. Kan bağışından önceki öğünde bir şeyler
yemiş olmanız ve aç karına kan bağışlamamanız önerilmektedir.
2.
Viral hepatit geçirdiniz
mi? Viral hepatitlerle ilgili test sonuçlarınızda herhangi bir
pozitiflik var mı?
10 yaşından sonra bulaşıcı sarılık geçirenler,
B ve C sarılığı testlerde pozitif olduğu tespit edilmiş olan
bireyler hiçbir zaman kan bağışında bulunamazlar.
3.
Son 12 ay içinde size;
kan transfüzyonu yapıldı mı? Organ veya doku nakli yapıldı mı?
Akupunktur, dövme, cildinizin herhangi bir yerini deldirme (kulak
deldirme vb) işlemi yaptırdınız mı?
Bu sorulara cevabınız evet ise 12 ay süreyle
kan bağışı yapmamalısınız.
4.
Son 12 ay içinde; bulaşıcı
sarılığı olan biri ile yakın temasınız (örneğin cinsel ilişki)
oldu mu?
Bu soruya cevabınız evet ise 12 ay kan bağışı
yapmamalısınız.
5.
HIV (AIDS) testiniz
pozitif mi ?
HIV pozitif olanlar hiçbir zaman kan bağışı
yapamazlar.
6.
Son 3 yıl içinde sıtma
(malarya) hastalığı geçirdiniz mi?
Son 3 yıl içinde sıtma hastalığı geçirenler
kan veremezler. Sıtma hastalığının salgın olarak bulunduğu coğrafi
bölgelerde 6 aydan fazla kalanlar 2 yıl süre ile; 6 aydan az
kalanlar ise 12 ay kan bağışında bulunamazlar.
7.
Hiç bu ilaçları kullandınız
mı: Tegison, Akutan, Proscar, propecia, Soriatane
Tegison (etretinat) sedef
hastalığının tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Bu ilacı alanlar
hiçbir zaman kan veremezler.
Soriatane (acitretin) sedef
hastalığının tedavisinde kullanılır. Son dozu takiben 3 yıl
sonra kan bağışı yapılabilir.
Aşağıdaki ilaçları alanlar ilacın
son dozunu aldıktan 1 ay sonra kan bağışında bulunabilirler:
-
Akutan (isotretinoin) akne tedavisi için kullanılır.
-
Proscar (finasteride) iyi huylu prostat bezi
büyümesinin tedavisi için kullanılan bir ilaçtır.
-
Propecia (finasteride) saç dökülmesi
için kullanılan bir ilaçtır.
8.
Hiç beyin ameliyatı
oldunuz mu?
Dura mater grefti uygulanan kişiler
kan bağışı yapamazlar.
9.
Son 12 ay içerisinde
hangi aşıları oldunuz?
Bazı aşılar kan bağışı için süre
kısıtlaması getirmezken bazıları 12 aya kadar kan bağışı için
engel teşkil edebilmektedir.
10.
Şu anda mevcut bir solunum
yolu rahatsızlığınız var mı?
Soğuk algınlığı geçirenler şikayetlerinin
kesilmesinden 3 gün sonra kan bağışı yapabilirler. Diğer solunum
rahatsızlıkları olanlar muayene sonucuna göre kan merkezi doktoru
tarafından değerlendirilirler.
11.
Herhangi bir kalp, akciğer,
böbrek hastalığınız; kan hastalığınız, anormal kanamalara eğilim,
kanser hastalığınız var mı?
Bu tür hastalıklar hastalığın derecesine
ve tipine göre kan merkezi doktoru tarafından değerlendirilerek
donörlük için uygun olup olmadığınıza karar verilir. Örneğin
kalp enfarktüsü geçiren bir kişi kan veremez. Burada değerlendirme
kriteri; kan bağışının kanı verecek kişinin sağlığını olumsuz
etkilememesi ve bağışlanan kanın verilecek hasta için güvenli
bir kan olmasıdır.
12. Son 1 ay içinde
her hangi bir tıbbi tedavi gördünüz mü, ilaç aldınız mı?
Esasen ilaçların büyük bir çoğunluğu kan
bağışı için engel teşkil etmemektedir. Örneğin hipertansiyon
için kullanılan ilaçların çoğunluğu kan bağışı için engel teşkil
etmemektedir. Ancak kanı verecek kişinin tansiyonu kabul edilir
sınırlarda olmalıdır. Diğer taraftan aspirin gibi trombosit
fonksiyonlarını etkileyen bazı ilaçların alımı söz konusuysa
bu ilaçları alan donörler 3 gün süre ile trombosit süspansiyonu
için kan veremezler, ancak tam kan veya eritrosit süspansiyonu
için bağışçı olabilirler.
| Lütfen
kullandığınız ilaçları kan merkezi doktoruna bildiriniz! |
13. Son 1 yıl içinde herhangi bir ameliyat
geçirdiniz mi? Özellikle kan kaybının söz konusu olduğu
ciddi bir kaza geçirdiniz mi? Kadınlar için: hamilelik,
doğum oldu mu?
Ameliyat geçirenler, ameliyat sürecinde kan
nakli almışsa 1 yıl süre ile kan veremezler. Ameliyat
sürecinde kan nakli alınmamışsa iyileştikten 6 hafta
sonra kan bağışı yapabilirler. Hamile kadınlar, hamilelik döneminde
kan veremezler. Doğumu takiben 6 hafta sonra kan bağışı
yapılabilir.
14. Ağırlığınız 50 kg ve üzerinde mi?
50 kg altında olanlar kan bağışı yapamazlar.
Ayrıca boyuna göre olması gereken ağırlıktan çok düşük olan
kişiler kan bağışında bulunamazlar.
15. Yüksek risk içeren
aktiviteler:
-
Damardan uyuşturucu bağımlılığınız var mı?
-
Erkek erkeğe cinsel ilişkiniz oldu mu?
-
Pıhtılaşma faktör konsantresi ile tedavi oldunuz
mu?
-
HIV (AIDS) Pozitif misiniz?
-
Para karşılığı cinsel ilişki yaptınız mı?
-
Cinsel yolla bulaşmış bir hastalık geçirdiniz
mi?
-
Yukarıda sayılan riskli aktiviteleri yapan biri
ile cinsel ilişkiniz oldu mu?
| AIDS
hastaları, damardan uyuşturucu kullananlar, HIV pozitif
olanlar, erkek erkeğe cinsel ilişki yapmış olanlar,
faktör konsantresi kullanan hastalar ve bütün bu gruplardan
herhangi biri ile cinsel ilişkisi olanlar hiçbir zaman
kan bağışı yapamazlar! |
16. Hemoglobin ve hematokrit düzeyleriniz normal mi?
Hemoglobinin normal seviyesi
Kan bağışı yapabilmek için hemoglobin düzeyi en az 12.5/100ml gr ve en
çok 20 gr/100 ml olmalıdır. Bunun üstü ve altı değerler
söz konusuysa kan bağışı alınamaz.
Hematokrit normal seviyesi
-
Erkeklerde:%45 - %52
-
Kadınlarda:%37 - %48
Kan bağışı yapabilmek için hematokrit düzeyi en az %38 ve en çok %60 olmalıdır.
Bunun üstü ve altı değerler söz konusuysa kan bağışı alınamaz.
17. Vücut ısısı ne olmalı?
Muayenede 37.5 C0 den
fazla vücut ısısı olanlar kan bağışlayamaz.
18. Nabız ne olmalı?
Dakikada 50 – 100 olmalıdır. Bu değerlerin
altında veya üstünde ise kan bağışı alınamaz. Ayrıca nabız normal
ritimde olmalıdır.
19. Kan basıncı (tansiyon)
ne olmalı?
Yapılan muayenede tansiyonu bu değerler arasında
çıkmayan bağışçılardan kan alınamaz.
20. Kaç yaşında kan verilebilir?
18 – 65 yaşında olanlar kan
bağışlayabilirler.
21. Ne sıklıkla kan bağışlanabilir?
En sık 2 ay ara ile kan bağışı yapılabilir.
KAN BAĞIŞI İÇİN BAŞVURDUĞUNUZDA KENDİ SAĞLIĞINIZ
VE GÜVENLİ KAN TEMİNİ İÇİN GEREKLİ SORULAR SORULACAK
VE MUAYENENİZ KAN MERKEZİ DOKTORU TARAFINDAN YAPILACAKTIR.
an@kizilay.org.tr
|
|